MARKANIN ULUSAL VE ULUSLARARASI TESCİLİ: TİCARİ GELECEĞİNİZİ HUKUK İLE ZIRHLAYIN

Günümüzün rekabetçi ticaret dünyasında bir işletmenin en değerli varlığı, fiziksel stokları veya ofisleri değil, markasıdır. Marka, müşterinin güvenini kazanan kimliğinizdir. Ancak bu kimlik, tescil edilmediği sürece her türlü saldırıya, taklide ve haksız kazanca açıktır.

Marka Nedir? Sadece Bir Logodan mı İbarettir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında marka; bir işletmenin mal ve hizmetlerini diğerlerinden ayıran, sicilde gösterilebilir her türlü işarettir. Bu bir isim, logo, sayı veya harf olabileceği gibi; ambalaj biçimi, bir renk kombinasyonu ve hatta özgün bir ses dahi olabilir.

Marka Tescilinin Sağladığı Mutlak Haklar ve Avantajlar

Marka tescili, sahibine münhasır (özel) haklar tanır. Tescilli bir markanız olduğunda:

Tekel Hakkı: Markanızı aynı veya benzer sınıflarda sizden başkası kullanamaz.
Taklitlerin Önlenmesi: Benzer işaretlerin internette, alan adlarında, anahtar sözcüklerde veya reklam kodlarında kullanılmasını engelleyebilirsiniz.
Gümrük Koruması: Markanızı Gümrük Genel Müdürlüğü sistemine kaydederek, taklit ürünlerin Türkiye sınırlarından girişini veya çıkışını durdurabilirsiniz.
Lisans ve Devir Geliri: Markanızı başkalarına kiralayabilir (lisans) veya satarak ticari bir meta haline getirebilirsiniz.
Fikri Mülkiyet Mahkemelerine Erişim: Uyuşmazlıklar, bu alanda uzmanlaşmış ihtisas mahkemelerinde görülür, bu da daha hızlı ve isabetli kararlar almanızı sağlar.

Tescil Engelleyen "Kırmızı Hatlar": Mutlak ve Nispi Ret Nedenleri

Her işaret marka olamaz. Başvurunuzun reddedilmemesi için iki ana bariyeri aşmanız gerekir:

1. Mutlak Ret Nedenleri (Kamu Düzeni) (Detayları aşağıda)

Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından kendiliğinden incelenir:

Ayırt edici niteliği olmayan işaretler.
Cins, çeşit, kalite belirten genel ibareler (Örneğin; bir manavın markasını "Taze Elma" yapması).
Dini değerlere, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler.
Paris Sözleşmesi kapsamında korunan devlet amblemleri, bayraklar ve resmi mühürler.

2. Nispi Ret Nedenleri (Üçüncü Kişi Hakları) (Detayları aşağıda)

Mevcut marka sahiplerinin itirazı üzerine değerlendirilir:

Önceki tarihli bir marka ile "karıştırılma ihtimali" yaratacak benzerlik.
Tanınmış markaların itibarından haksız yarar sağlama durumu.
Ticari vekilin yetkisiz başvurusu (Kötü niyetli başvurular).

Globalleşen Ticaret: Madrid Sistemi ile Uluslararası Tescil (Detayları aşağıda)

Türkiye'de yapılan tescil sadece Türkiye sınırları içinde koruma sağlar. İhracat yapıyorsanız veya markanızın yurt dışında kullanılma potansiyeli varsa, Madrid Sistemi sizin için en maliyet etkin yoldur.

Avantajları:

Tek bir başvuru, tek bir dil (İngilizce, Fransızca veya İspanyolca) ve tek bir ücret ile 130'dan fazla ülkede koruma talep edebilirsiniz.
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) aracılığıyla merkezi yönetim imkanı sağlar.
Her ülkede ayrı ayrı vekil tutma zorunluluğunu (başlangıç aşamasında) ortadan kaldırır.

Süreçte Avukatın Rolü: Neden Bir Uzmanla Çalışmalısınız?

Marka tescil süreci sadece bir form doldurmaktan ibaret değildir. Hukuki risklerin yönetilmemesi, markanızın gelecekte hükümsüz kılınmasına veya milyonlarca liralık tazminat davalarına yol açabilir.

1. Ön Araştırma ve Risk Analizi

Avukatınız, başvurudan önce markanızın tescil kabiliyetini analiz eder. Sadece birebir aynılığa değil, "hukuki benzerlik" ve "karıştırılma ihtimali" kriterlerine göre geniş kapsamlı bir tarama yapar.

2. Doğru Sınıflandırma (NICE Sınıfları)

Markanın hangi mal veya hizmet gruplarında korunacağı stratejik bir karardır. Yanlış veya eksik sınıf seçimi, markanızı savunmasız bırakır; gereksiz fazla sınıf seçimi ise maliyetleri artırır ve "kullanmama nedeniyle iptal" riski yaratır.

3. İtirazlara Karşı Savunma ve Strateji

TÜRKPATENT'ten gelen ret kararlarına veya üçüncü kişilerin itirazlarına karşı hukuki görüş (görüş bildirme) hazırlamak uzmanlık gerektirir. Yargıtay'ın güncel içtihatlarını bilmeyen bir kişinin yapacağı savunma genellikle reddedilir.

4. Gümrük, Kaçakçılık ve Taklitle Mücadele Stratejisi

Marka tescili bir savunma aracıdır. Marka avukatı, 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve Gümrük Mevzuatı çerçevesinde taklit ürünlerin sınırda durdurulması için gerekli başvuruları yapar ve baskın/el koyma süreçlerini yönetir.

5. Lisans ve Devir Sözleşmelerinin Hazırlanması

Markanın ticari olarak değerlendirilmesi aşamasında, haklarınızı koruyan, ileride "markanın sulanmasına" (itibar kaybına) yol açmayacak profesyonel sözleşmeler hazırlar.

Sonuç: Markanız Tapunuzdur

Marka tescili, işletmenizin tapusudur. Ulusal ve uluslararası mevzuatın karmaşıklığı, tescil sonrası izleme süreçlerinin takibi ve olası tecavüzlere karşı hızlı aksiyon alma gerekliliği, profesyonel bir hukuki danışmanlığı kaçınılmaz kılar.

Ticari markanızın tescili, korunması ve uluslararası pazarlara açılması süreçlerinde hukuki risklerinizi minimize etmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

MARKA MEVZUATI NELERDEN OLUŞUR?

ULUSAL MEVZUAT

ULUSLARARASI MEVZUAT

Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

Uluslararası Patent Sınıflandırması (International Patent Classification)

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu

Ortak Patent Sınıflandırması (Cooperative Patent Classification)

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik

Sınai Mülkiyetin Korunmasına Dair Paris Sözleşmesi

5000 Sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Patent İşbirliği Anlaşması-PCT

5147 Sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun

Avrupa Patent Sözleşmesi-EPC

Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Kurulları Yönetmeliği

Malların Kaynağı ile İlgili Sahte veya Yanıltıcı İşaretlerin Önlenmesine Dair Madrid Anlaşması

Patent vekilliği ve Marka Vekilliği Sınav, Sicil ve Disiplin Yönetmeliği

Marka Kanunu Anlaşması-TLT

Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Amblem Yönetmeliği

Marka Tescilinde Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin NICE Anlaşması

Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanunun Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik

Markaların Figüratif Elemanlarının Sınıflandırılmasına İlişkin Viyana Anlaşması

Marka Tescil Başvurularına Ait Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ

Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması'nın Cenevre Metni

Çalışan Buluşlarına, Yükseköğretim Kurumlarında Gerçekleştirilen Buluşlara ve Kamu Destekli Projelerde Ortaya Çıkan Buluşlara Dair Yönetmelik

Markaların Uluslararası Tescili Konusundaki Madrid Sözleşmesi İle İlgili Protokol

Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik

WIPO Kuruluş Sözleşmesi

Tasarım Sınıflandırma Listesi (LOCARNO)

Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Locarno Anlaşması

Türk Patent Ve Marka Kurumunca 2023 Yılında Uygulanacak Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ

Uluslararası Patent Sınıflandırması iIe İlgili Strasbourg Anlaşması-(IPC)

Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS)

Edebiyat ve Sanat Eserlerinin Korunmasına İlişkin Bern Sözleşmesi

Mikroorganizmaların Uluslararası Saklanmasına İlişkin Budapeşte Anlaşması

MADRİD SİSTEMİNE ÜYE ÜLKELER HANGİLERİDİR?

1) Afganistan

2) Afrika Fikri Mülkiyet Teşkilatı (OAPI)

3) Almanya

4) Amerika Birleşik Devletleri (ABD)

5) Antigua ve Barbuda

6) Arnavutluk

7) Avrupa Birliği (AB)

8) Avustralya

9) Avusturya

10) Azerbaycan

11)Bahreyn

12)Belarus

13)Belçika1

14)Belize2

15)Birleşik Arap Emirlikleri

16)Birleşik Krallık

17)Bosna Hersek

18)Botsvana

19)Brezilya

20)Brunei Darusselam

21)Bulgaristan

22)Butan

23)Cabo Verde

24)Cezayir

25)Çek Cumhuriyeti

26)Çin

27) Danimarka

28) Endonezya

29) Ermenistan

30) Estonya

31) Esvatini

32) Fas

33) Filipinler

34) Finlandiya

35) Fransa

36) Gambiya

37) Gana

38) Güney Kıbrıs Rum Yönetimi

39) Gürcistan

40) Hırvatistan

41) Hindistan

42) Hollanda

43) İran (İslam Cumhuriyeti)

44) İrlanda

45) İspanya

46) İsrail

47) İsveç

48) İsviçre

49) İtalya

50) İzlanda

51)Jamaika

52)Japonya

53) Kamboçya

54) Kanada

55) Karadağ

56) Kazakistan

57) Kenya

58) Kırgızistan

59) Kolombiya

60) Kore Cumhuriyeti

61) Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti

62) Kuzey Makedonya

63) Küba

64) Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti

65) Lesotho

66) Letonya

67) Liberya

68) Lihtenştayn

69) Litvanya

70) Lüksemburg

71) Macaristan

72) Madagaskar

73) Malavi

74) Malezya

75) Meksika

76) Mısır

77) Moğolistan

78) Moldova Cumhuriyeti

79) Monako

80) Mozambik

81) Namibya

82) Norveç

83) Özbekistan

84) Pakistan

85) Polonya

86) Portekiz

87)Romanya

88)Ruanda

89)Rusya Federasyonu

90) Samoa

91) San Marino

92) Sao Tome ve Principe

93) Sırbistan

94) Sierra Leone

95) Singapur

96) Slovakya

97) Slovenya

98) Sudan

99) Suriye Arap Cumhuriyeti

100) Şili

101) Tacikistan

102) Tayland

103) Trinidad ve Tobago

104) Tunus

105) Türkiye

106) Türkmenistan

107) Ukrayna

108) Umman

109) Vietnam

110) Yeni Zelanda

111) Yunanistan

112) Zambiya

113) Zimbabve

MADRİD SİSTEMİNE DAYALI ULUSLARARASI TESCİL

Madrid Sistemi; kuruluş, yerleşiklik veya tabiiyet açısından Madrid Sisteminin bir

üyesiyle gerekli bağlantıya sahip olmayan gerçek veya tüzel kişiler tarafından kullanılamaz ve

Madrid Sistemi’ne taraf olmayan bir ülkede marka koruması sağlamaz.

Uluslararası marka tescilinin sağlanabilmesi için öncelikle ilgili menşe ofiste geçerli bir marka tescil başvurusunun veya tescilli bir markanın olması zorunludur. Esas başvuru veya tescile dayalı olarak menşe ofise sunulan uluslararası başvurular menşe ofis tarafından şekli incelemeden geçirilerek WIPO’ya iletilir.

WIPO’ya iletilen her bir başvuru, WIPO tarafından yapılacak şekli inceleme sonrasında başvurunun işlemden kaldırılmasını gerektirecek herhangi bir uygunsuzluk içermiyorsa veya uygunsuzluklar WIPO’nun kabul ettiği şekilde giderilmişse uluslararası tescil (kayıt) numarası (IRN) alarak Uluslararası Sicile kaydedilir ve koruma talep edilen belirlenmiş akit taraflara gönderilir. Uluslararası tescil, yani uluslararası başvurunun IRN alması koruma istenen Akit Taraflar’da tescil edildiği anlamına gelmemekte, sadece Uluslararası Sicile kaydı ifade etmektedir. Uluslararası Sicile kayıt sonrasında her bir belirlenmiş Akit Taraf başvuruyu kendi mevzuatına göre inceler ve kararını WIPO’ya iletir, karar yazısı Uluslararası Sicilde yayınlanır. Sürecin devamında başvurunun koruma durumunu etkileyen karar ve tescil veya kesinleşmiş ret bildirimleri ile başvuru sahibinin uluslararası tescil sonrası değişiklik talepleri Uluslararası Sicilde yayınlanır. Başvuru sahibinin kesinleşmemiş kararlara itiraz etmek istemesi halinde, itiraz WIPO’ya değil her bir belirlenmiş Akit Taraf ofisinin karar yazısında belirtilen şartlar esas alınarak doğrudan bu ofislere sunulur.

Uluslararası marka tescil başvurusu, Madrid Protokolüne taraf olan bir ülkede;

Gerçek ve etkin sınaî veya ticari bir kuruluşu olan

Veya o ülkede yerleşik olan

Veya o ülkenin tabiiyetinde olan bir gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılabilir.

NELER MARKA OLARAK TESCİL EDİLEMEZ?

SMK madde 5’e göre: Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez:

a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler.

b) Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.

c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

ç) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.

d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

e) Malın doğası gereği ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şeklî ya da başka bir özelliğini münhasıran içeren işaretler.

f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler.

g) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek işaretler.

ğ) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretler.

h) Dinî değerleri veya sembolleri içeren işaretler.

ı) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler.

i) Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler.

PARİS SÖZLEŞMESİ İKİNCİ MÜKERRER ALTINCI MADDEYE GÖRE NELER MARKA OLARAK TESCİL EDİLEMEZ VE HANGİ DURUMLARDA TESCİL İPTAL EDİLİR?

1.(a) Birlik ülkelerine ait armaların, bayrakların ve diğer Devlet amblemlerinin, ve bu ülkelere kabul edilmiş olan resmi kontrol ve teminatı belirten resmi işaretler ve ayar damgalarının ve hanedan armacılığı bakımından taklitlerinin ticari markalar veya markların bir unsuru olarak yetkili makamlardan izin almaksızın kullanılması uygun önlemlerle yasaklamak ve tescili reddetmek ya da geçersiz kılmak hususlarında, Birlik ülkeleri mutabık kalmışlardır.

(b) Yukarıdaki (a) bendinde belirtilen hükümler, korunmaları için tesis edilmiş olan yürürlükteki uluslararası sözleşmelere konu olan armalar, bayraklar, diğer amblemler, kısaltılmış kelimeler vs. dışında, Birlik ülkelerinden birinin veya daha fazlasının üye olduğu Devletlerarası Uluslararası Teşkilatların armaları, bayrakları, diğer amblemleri ve isimleri vs. için de aynı derecede geçerli olacaktır.

(c) Hiç bir Birlik ülkesi, bu Sözleşmenin o ülkede yürürlüğe girmesinden önce iyi niyetle elde edilmiş hakların sahiplerinin aleyhine olacak bir şekilde yukarıdaki (b) bendinin hükümlerini uygulamaya zorunlu olmayacaktır. Birlik ülkeleri, yukarıdaki (a) bendinde sözü edilen kullanmanın veya tescilin kamuda ilgili teşkilatlarla arma, bayrak, amblem, kısaltma ve isimler arasında bir bağlantı olduğu fikrini uyandıracak veya bu kullanma veya tescilin kamuda kullanıcı ile teşkilat arasında bir bağ olduğu şeklinde yanlış bir düşünce uyandıracak mahiyette olmaması durumunda söz konusu hükümleri uygulamak zorunda olmayacaktır.

2. Resmi kontrol ve teminat işaretlerinin ve ayar damgalarının kullanımının yasaklanması yalnız bu işaret ve damgaların dahil edildiği markaların aynı veya benzer cinsteki mallar üzerinde kullanılması istendiğinde uygulanacaktır.

3.(a) Bu hükümlerin uygulanması için Birlik ülkeleri, bu Maddenin korunması altına tümüyle veya belli sınırlar içinde almak istedikleri veya bundan sonra isteyebilecekleri Devlet amblemlerinin ve resmi işaret veya ayar damgalarının bir listesini ve bu listenin müteakip tadillerinin tümünü, Uluslararası Büro aracılığıyla birbirlerine iletmeyi kararlaştırmışlardır. Bu arada bütün Birlik ülkeleri, bu şekilde iletilen listeleri kamuya açık tutacaklardır. Ancak bu iletişime Devletlerin bayraklarının dahil edilmesi zorunlu değildir.

(b) Bu Maddenin 1. paragrafının (b) bendindeki hükümler yalnız uluslararası hükümetlerarası teşkilat tarafından, Birlik ülkelerine Uluslararası Büro aracılığıyla bildirilen devletlerarası teşkilata ait armalar, bayraklar, diğer amblemler, kısaltmalar ve isimler için geçerli olacaktır.

4. Bir Birlik ülkesi itirazlarını, eğer varsa, Uluslararası Büro aracılığıyla ilgili ülkeye veya uluslararası hükümetlerarası teşkilata, bildirimin alındığı tarihten itibaren on iki aylık bir süre içinde yapabilir.

5. Yukarıdaki 1. paragrafta Devlet bayrakları için öngörülen önlemler, yalnız 6 Kasım 1925'ten sonra tescil edilen markalar için geçerlidir.

6. Bayraklar dışındaki diğer Devlet amblemleri, Birlik ülkelerinin resmi işaret ve ayar damgaları ve uluslararası hükümetlerarası teşkilatın armaları, bayrakları, diğer amblemleri, kısaltmaları ve isimleri için bu hükümler ancak yukarıdaki (3), paragrafta öngörülen bildirimin alınmasından itibaren iki aydan fazla bir zaman geçtikten sonra tescil edilmiş olan markalar için geçerli olacaktır.

7. Kötü niyetin söz konusu olduğu durumlarda, Birlik ülkeleri, 6.11.1925 tarihinden önce bile tescil edilmiş olan devlet amblemlerini, işaret ve ayar damgalarını içeren markaları da iptal etme hakkına sahip olacaklardır.

8. Kendi ülkesinin Devlet amblemini, işaret ve ayar damgalarını kullanma yetkisine sahip olan bir Birlik ülkesi vatandaşı, bunları başka bir ülkeninkine benzese bile, kullanabilirler.

9. Birlik ülkeleri, ticaret alanında, Birliğin diğer ülkelerine ait Devlet armalarının izinsiz olarak kullanılmasını, malların menşei hakkında yanıltıcı bir şekilde kullanıldığında yasaklamayı taahhüt ederler.

10. Yukarıda yazılı olan hükümler, bir Birlik ülkesi tarafından kabul edilmiş armaların, bayrakların, diğer Devlet amblemlerinin veya resmi işaretlerle ayar damgalarının ve yukarıda (1) paragrafta bahsi geçen uluslararası hükümetlerarası teşkilatın ayırt edici işaretlerinin izinsiz olarak dahil edildiği markaları, 6. Madde 4. Mükkererinin B bölümü, a) bendinde tanınan hakların uygulanması suretiyle ülkelerin red veya iptal etmesini engellemeyecektir.

MARKA TESCİLİNİN SAĞLADIĞI AVANTAJLAR NELERDİR?

SMK madde 7’ye göre: (1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.

(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:

a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.

b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.

c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.

(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:

a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.

b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.

c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.

ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.

d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.

e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.

f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.

(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.

(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:

a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.

b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.

c) Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması.

Özetle; marka hakkı herkese karşı ileri sürülebilen, sahibine özgü mutlak bir hak olup tescil ile birlikte hüküm ifade etmeye başlayacaktır. Markanın tescili zorunlu olmayıp tescilsiz markalar için de haksız rekabet hükümleri uygulanmaktadır; ancak markanın tescilli olması hali markaya daha üstün bir koruma sunmaktadır.

Tescilli markalara ilişkin hukuki uyuşmazlıklar ise ihtisas mahkemesi olan FİKRİ MÜLKİYET MAHKEMELERİNDE görülmektedir.

Bir markanın Türkiye’de tescilli olması sadece Türkiye’de korunmasını sağlayacaktır. Markanın yurt dışında da tescilli hale gelebilmesi için tescil talep edilen her bir ülke ofisine doğrudan başvuru yapılabileceği gibi Madrid Sistemi kullanılarak Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (World Intellectual Property Organization - WIPO) aracılığıyla birden çok ülkede tek bir başvuru ile koruma elde edilebilir.

TÜRKİYE’DE MARKA TESCİLİ İÇİN KİMLER BAŞVURABİLİR?

SMK madde 3’e göre: (1) Bu Kanunla sağlanan korumadan;

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları,

b) Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yerleşim yeri olan veya sınai ya da ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler,

c) Paris Sözleşmesi veya 15/4/1994 tarihli Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dâhilinde başvuru hakkına sahip kişiler,

ç) Karşılıklılık ilkesi uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere sınai mülkiyet hakkı koruması sağlayan devletlerin uyruğundaki kişiler, yararlanır.

Marka tescil başvuruları açısından yurt dışında ikamet eden başvurucuların marka vekili tarafından temsili zorunludur.

MARKA TESCİL BAŞVURUSUNDA BULUNMASI GEREKENLER NELERDİR?

• Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri içeren başvuru formu,

• Markanın temsili,

• Başvuru yapılan mal veya hizmetlerin listesi,

• Başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgiler,

• Toplu veya garanti markaları için başvuru yapılmışsa, teknik şartnameler,

• Rüçhan hakkı talep edilmişse, rüçhan hakkı talep ücretinin ödendiğini gösteren bilgi,

• Markanın çoğaltılmasında Latin alfabesi dışındaki harfler kullanılmışsa, bunların Latin alfabesine çevrilmesi

TESCİLDE MUTLAK VE NİSPİ RET NEDENLERİ NELERDİR?

MUTLAK RET

• 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler,

• Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler,

• Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler,

• Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler,

• Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler,

• Malın doğası gereği ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şeklî ya da başka bir özelliğini münhasıran içeren işaretler,

• Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler,

• Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek işaretler,

• Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretler,

• Dinî değerleri veya sembolleri içeren işaretler,

• Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler,

• Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler kullanılması mutlak ret nedenidir.

NİSPİ RET

• Karıştırma ihtimali yaratan benzerlik,

• Bir ticari vekil veya ticari temsilci tarafından yapılan yetkisiz başvuru;

• Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret içeriyorsa;

• Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikte olması;

• Telif hakları veya ticaret unvanı gibi diğer sınai mülkiyet haklarını içermesi;

• Kişisel bir adın veya fotoğrafın izinsiz kullanımı gibi kişisel hakları içermesi;

• Başvuranın kötü niyeti nispi ret nedenidir.