Türkiye'de reklam ve sponsorluk faaliyetleri; dürüstlük, doğruluk ve kamu sağlığının korunması ilkeleri etrafında şekillenir. Bir markanın bir etkinliğe destek vermesi (Sponsorluk) ile bir hizmetin/ürünün tanıtımı için bedel ödemesi (Reklam) hukuken farklı sorumluluklar doğurur.

1. Reklam ve Sponsorluk Arasındaki Temel Farklar

Özellik	Reklam Sözleşmesi	Sponsorluk Sözleşmesi
Temel Amaç	Doğrudan satış ve ürün tanıtımı.	Marka bilinirliği ve imaj güçlendirme.
İçerik Kontrolü	Reklam veren mesajı doğrudan kontrol eder.	Sponsor, desteklediği etkinliğin içeriğine doğrudan müdahale edemez.
Vergi Avantajı	Genel gider olarak kaydedilir.	Belirli şartlarda (spor/kültür) %100'e kadar vergi indirimi sağlar.

---

2. Sözleşme Hazırlık ve Uygulama Aşamaları (Adım Adım)

Hukuki geçerliliği tam bir ortaklık için şu adımlar takip edilmelidir:

1. Adım: Tarafların ve Edimlerin Tanımlanması

Sözleşmede reklam verenin/sponsorun ve yayıncının/etkinlik sahibinin sorumlulukları "ölçülebilir" şekilde yazılmalıdır. Kaç gönderi paylaşılacak? Logonun boyutu ne olacak? Sponsorluk süresi nedir?

2. Adım: Mevzuata Uygunluk Denetimi (Reklam Kurulu Kuralları)

Türkiye'de alkollü içki, tütün mamulleri ve reçeteli ilaçların reklamı yasaktır. Ayrıca takviye edici gıdalar ve kozmetik ürünlerde "sağlık beyanı" kullanımı sıkı denetime tabidir. Sözleşme, bu yasakları ihlal edecek içerik taleplerini barındırmamalıdır.

3. Adım: Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının Düzenlenmesi

Reklamda kullanılan müziklerin, görsellerin veya telif hakkı içeren unsurların kullanım yetkisi (lisans) sözleşmede netleştirilmelidir. Sponsorun logosunun hangi mecralarda ne kadar süreyle kalacağı belirlenmelidir.

4. Adım: Sosyal Medya ve "Influencer" İşbirliklerinde Etiketleme

6502 sayılı Kanun uyarınca, sosyal medyada yapılan reklam içeriklerinde #reklam, #işbirliği veya #sponsorlu gibi ibarelerin açıkça belirtilmesi zorunludur. Sözleşmeye bu zorunluluğa uyulacağına dair madde eklenmelidir; aksi takdirde her iki taraf da Reklam Kurulu cezalarıyla karşılaşabilir.

---

3. Sözleşmede Yer Alması Gereken Kritik Maddeler

• Münhasırlık (Exclusivity): Sponsorun, rakip markaların aynı etkinlikte yer almasını yasaklama hakkı.

• Ahlak ve İtibar Maddesi (Morality Clause): Taraflardan birinin skandala karışması durumunda diğer tarafa sözleşmeyi derhal fesih hakkı tanır.

• Cayma ve Fesih Şartları: Beklenen etkinliğin iptal olması veya mücbir sebep (pandemi, deprem vb.) durumunda iade şartları.

• Gizlilik (NDA): Kampanya bütçesi ve stratejisinin üçüncü kişilerle paylaşılmaması.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Sponsorluk harcamaları vergiden düşülebilir mi?

Evet. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca; amatör spor dalları için yapılan sponsorluk harcamalarının %100'ü, profesyonel spor dalları için ise %50'si vergi matrahından indirilebilir. Kültür ve turizm faaliyetleri için de benzer teşvikler mevcuttur.

2. Reklam Kurulu hangi durumlarda ceza keser?

Örtülü reklam yapılması (reklam olduğunun gizlenmesi), rakiplerin kötülenmesi, yanıltıcı fiyat bilgisi veya çocuklara yönelik istismarcı içerikler tespit edildiğinde durdurma ve ağır idari para cezaları uygulanır.

3. Bir içerik üreticisi (Influencer) ürünü beğenmezse iade edebilir mi?

Sözleşmede "objektif yorum" hakkı saklı tutulmadıysa, reklam alan taraf sözleşmedeki tanıtım edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Ancak etik açıdan dürüst olmayan tanıtımlar "Haksız Ticari Uygulama" kapsamına girebilir.

4. Sözleşmede yetkili mahkeme neresi olmalıdır?

Taraflar tacir ise genellikle İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılınır. Ancak taraflardan biri tüketici ise Tüketici Mahkemeleri görevli olabilir.

NAPTALAW olarak bu süreçte ihtiyacınız olan hukuki destek için buradayız. Sorularınız ve danışmanlık için lütfen iletişime geçin.