Türkiye’de tekne sigortaları genel olarak uluslararası standart kabul edilen Institute Yacht Clauses (Enstitü Yat Klozları - 1.11.85) hükümlerine dayanır. Bu poliçeler, teknenin gövdesini, makinelerini ve servis botlarını kapsayan geniş bir koruma sağlar.
1. Marinalarda Karşılaşılan Temel Riskler ve Teminat Kapsamı
Tekneler zamanlarının büyük kısmını marinalarda geçirir. Bu süreçte sigorta hukukunu en çok meşgul eden riskler şunlardır:
-
Çatma ve Çarpışma: Marinanın dar alanlarında manevra yaparken başka bir tekneye veya iskeleye verilen zararlar.
-
Yangın ve İnfilak: Özellikle marinadaki komşu teknelerden sıçrayabilecek yangın riskleri.
-
Hırsızlık ve Zorlama: Teknenin dıştan takma motorunun, servis botunun veya içindeki değerli ekipmanların çalınması (Poliçede "zorlama ve şiddet" şartı aranır).
-
Doğal Afetler: Fırtına, yıldırım düşmesi veya deniz kazaları sonucu oluşan hasarlar.
-
Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet (P&I): Teknenin çevreye (deniz kirliliği), iskeleye veya üçüncü kişilere verdiği bedeni/maddi zararlar.
2. Sigorta Sürecinde Atılması Gereken Adımlar (Adım Adım)
Hukuki bir uyuşmazlık yaşamamak için sigorta öncesi ve hasar anında şu prosedürler takip edilmelidir:
1. Adım: Poliçe Tanzimi ve "Tam Beyan" İlkesi
Sigorta hukukunda "En Üst Düzeyde İyiniyet" (Uberrimae Fidei) prensibi geçerlidir. Teknenin yaşı, kullanım amacı (özel/ticari), bağlama yeri ve geçmiş hasarları tam ve doğru beyan edilmelidir. Eksik beyan, hasar anında tazminatın reddine yol açar.
2. Adım: Hasar Anında Müdahale ve Bildirim
Hasar gerçekleştiğinde;
-
Koruma Tedbirleri: Zararın büyümesini önlemek için makul tedbirler alınmalıdır (TTK m. 1448).
-
İhbar Süresi: Hasar, gecikmeksizin (genellikle 24-48 saat içinde) sigorta şirketine bildirilmelidir.
-
Resmi Kayıtlar: Marina yönetimine tutanak tutturulmalı, gerekiyorsa Sahil Güvenlik veya Liman Başkanlığı raporu alınmalıdır.
3. Adım: Ekspertiz ve Hukuki Tespit
Sigorta şirketinin atadığı eksperin yanı sıra, hasarın boyutu yüksekse mahkemeden (Deniz İhtisas Mahkemesi veya Asliye Ticaret) "Delil Tespiti" istenmesi, ileride açılacak davalar için en güçlü kanıttır.
3. Marinaların Hukuki Sorumluluğu (Marina Sözleşmeleri)
Tekne sahipleri genellikle marinaları sadece bir "park yeri" olarak görür ancak hukuken bu bir "Vedia (Saklama) Sözleşmesi" veya "Hizmet Sözleşmesi" niteliğindedir.
-
Sorumluluk Sınırı: Marinalar, kendi kusurlarından kaynaklanan (bakımsız iskele, yetersiz güvenlik vb.) hasarlardan sorumludur.
-
Sorumsuzluk Kayıtları: Marina sözleşmelerine eklenen "Her türlü hasardan tekne sahibi sorumludur" şeklindeki maddeler, tüketici hakları ve dürüstlük kuralı çerçevesinde çoğu zaman geçersiz kabul edilebilir.
Sıkça Sorulan Sosular (SSS)
1. Teknem marinada bağlıyken fırtınada zarar görürse sigorta öder mi? Evet, "Enstitü Yat Klozları" kapsamında fırtına teminat altındadır. Ancak teknenin kışlama hazırlıklarının (bağlama halatlarının uygunluğu, tentelerin sökülmesi vb.) usulüne uygun yapılmış olması gerekir.
2. Kişisel eşyalar (laptop, telefon vb.) yat sigortası kapsamında mıdır? Standart yat poliçeleri teknenin demirbaşlarını kapsar. Kişisel eşyalar için genellikle ek prim ödenerek "Kişisel Eşya Klozu" ekletilmelidir.
3. Tekne sigortası zorunlu mudur? Türkiye'de özel tekneler için trafik sigortası gibi bir yasal zorunluluk yoktur. Ancak çoğu marina, bağlama sözleşmesi yapabilmek için en az "Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası" (3rd Party Liability) talep eder.
4. Başka bir teknenin bana çarpması durumunda ne yapmalıyım? Çarpan teknenin bilgilerini almalı, Sahil Güvenlik tutanağı tutturmalı ve kendi sigortanıza "Rücu" hakkı tanımak için durumu bildirmelisiniz. Kendi sigortanız hasarı ödeyip karşı taraftan tahsil edecektir.
NAPTALAW olarak bu süreçte ihtiyacınız olan hukuki destek için buradayız. Sorularınız ve danışmanlık için lütfen iletişime geçin.
Turkish
English
Russian
العربية
German